เทคนิคดูแลโรคสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ

เทคนิคดูแลโรคสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ

เทคนิคดูแลโรคสมองเสื่อมในผู้สูงอายุ

     เมื่ออายุมากขึ้นเซลล์ต่างๆ ในร่างกายก็เสื่อมลงไปตามกาลเวลาและสารอนุมูลอิสระในร่างกาย ซึ่งรวมไปถึงสมอง ในผู้สูงอายุอาจที่มีอาการหลงๆ ลืมๆ กันบ้าง แต่หากปล่อยเอาไว้นาน ในอนาคตหากเซลล์สมองไม่ได้รับการดูแลจะส่งผลให้เซลล์สมองไม่ได้ใช้งานและสมองฝ่อลงได้ ดังนั้นการลองสังเกตอาการของผู้สูงอายุในบ้านก็สามารถบอกได้ว่ากำลังเข้าสู่ภาวะสมองเสื่อมหรือไม่

  สนใจหัวข้อไหน...คลิกเลย

  ภาวะสมองเสื่อม

  ปัจจัยที่ทำให้เกิดภาวะสมองเสื่อม

  ความรุนแรงของโรคอัลไซเมอร์

  ฟื้นฟูอาการสมองเสื่อมด้วยใบแปะก๊วย

  10 ข้อควรปฏิบัติป้องกันโรคสมองเสื่อม

ภาวะสมองเสื่อม

     ภาวะสมองเสื่อม (Dementia) คือภาวะที่เกิดจากระบบการทำงานของสมองเสื่อมลงหรือมีปัญหาด้านความจำบกพร่อง ได้แก่ การใช้ความคิด การตัดสินใจ ความเข้าใจและเรียนรู้สิ่งต่างๆ ภาษา การพูด ซึ่งมีผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันอาการอื่นๆ เช่น นึกคำพูดไม่ออก บวกลบเลขง่ายๆ ไม่ได้ ความสามารถในการสื่อสารลดลง หรือไม่สามารถทำกิจวัตรประจำวันได้เหมือนเดิมอย่างการติดกระดุมเสื้อ จะพบในครึ่งหนึ่งที่มีภาวะสมองเสื่อมเกิดขึ้นในประเทศไทย

     ประเทศไทยกำลังเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุแบบก้าวกระโดด โดยมีประชากรเข้าสู่วัยสูงอายุกว่าปีละล้านคน ประชากรสูงอายุในประเทศไทยมีจำนวนของภาวะสมองเสื่อม​โดยเฉลี่ยร้อยละ 2 ถึง 10  ซึ่งเมื่ออายุเพิ่มขึ้น โอกาสที่จะเกิดภาวะสมองเสื่อมก็มากขึ้น

     ในปี 2558 พบผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์​  ซึ่งเป็นโรคสมองเสื่อมชนิดหนึ่งประมาณ 6 แสนคน​ โดยมีผู้ป่วยรายใหม่ประมาณ 100,000 รายต่อปี​ ประมาณการณ์ว่าในปี 2573 จะมีผู้สูงอายุป่วยเป็นอัลไซเมอร์เพิ่มสูงขึ้นเป็น 1,177,000 คน​ โดยผู้ที่มีอายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไปมีสัดส่วนในการเป็นโรคนี้ประมาณร้อยละ 5 -8 และเมื่อมีอายุ 80 ปีสัดส่วนของการเป็นโรคอัลไซเมอร์สูงถึงร้อยละ 50 ซึ่งภาวะสมองเสื่อมมีสาเหตุอยู่ 2 ประการ คือ

1. สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือ โรคหลอดเลือดสมองหรือโรคอัมพาต เกิดจากชนิดหลอดเลือดตีบ อุดตัน หรือแตกก็ตาม โดยโรคสมองเสื่อมจะพบถึง 20% ของผู้ป่วย

2. โรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer disease) เป็นโรคสมองเสื่อมที่พบมากที่สุด และมีอาการแย่ลงเรื่อยๆ 70-80% ของผู้ที่มีสมองเสื่อมเกิดจากการเสื่อมสลายของเซลล์ประสาท ซึ่งโรคอัลไซเมอร์เป็นสาเหตุที่ทำให้สมองฝ่ออย่างรวดเร็ว

 

Alzheimer's-disease-patient

 

ปัจจัยที่ทำให้เกิดภาวะสมองเสื่อม

1. อายุ

     ความเสี่ยงในการเป็นสมองเสื่อมจะเพิ่มขึ้นเมื่ออายุเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะผู้ที่มีอายุ 65 ปีขึ้นไป

2. คนในครอบครัวมีประวัติเป็นสมองเสื่อม

     ถ้าหากพบว่าคนในครอบครัวมีประวัติเป็นภาวะสมองเสื่อม ซึ่งทำให้มีความเสี่ยงสูงที่จะเป็นมากขึ้น แต่ผู้ที่ไม่เคยมีประวัติในครอบครัวเป็นสมองเสื่อมมีโอกาสในการเป็นเช่นกัน

3. ความบกพร่องทางสมอง

     เกี่ยวข้องกับความทรงจำ แต่ไม่ได้ร่วมถึงส่วนที่เกี่ยวข้องกับการใช้ชีวิตประจำวัน โดยความบกพร่องมีโอกาสสูงที่จะทำให้สมองเสื่อม

4. ดาวน์ซินโดรม

     โรคอัลไซเมอร์เป็นการพัฒนาของโรคดาวน์ซินโดรมจะพบบ่อยในผู้ที่เป็นดาวน์ซินโดรมในวัยกลางคน

5. พันธุกรรม

     ความผิดปกติทางสมองสามารถเกิดขึ้นได้จากการถ่ายทอดทางพันธุกรรม  โดยผู้ป่วยประเภทนี้จะมีอายุน้อยกว่า 50 ปี

6. ปัจจัยอื่นๆ

     โรคหลอดเลือดและหัวใจ โรคซึมเศร้า การสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป

ความรุนแรงของโรคอัลไซเมอร์

     โรคอัลไซเมอร์สามารถแบ่งออกได้เป็น 3 ระยะ ได้แก่

อาการสมองเสื่อมระยะแรก

     เริ่มจากขี้หลงขี้ลืม เช่น ลืมเรื่องที่พึ่งพูดไปหรือลืมเรื่องราวที่เพิ่งเกิดขึ้น มีพฤติกรรมย้ำคิดย้ำทำ ชอบถามคำถามเดิมๆ ตื่นตกใจง่าย และอาจมีอารมณ์เปลี่ยนแปลงได้

อาการสมองเสื่อมระยะปานกลาง

     เมื่อผู้ป่วยมีอาการระยะแรกแล้วไม่ได้เข้ารับการรักษา อาจพบปัญหาความจำแย่ลงจนไม่สามารถจำชื่อคนรู้จัก ไม่สามารถลำดับเครือญาติ อาจมีอาการสับสน ลืมวันเวลา ร่วมกับนอนไม่หลับ ที่พบบ่อยคือหลงทาง หาทางกลับบ้านเองไม่ได้ ระยะนี้พบอารมณ์ที่เปลี่ยนแปลงซึ่งอาจรุนแรงและเกิดภาวะซึมเศร้าได้

อาการสมองเสื่อมระยะสุดท้าย

     ผู้ป่วยจะเกิดภาพหลอน  เรียกร้องความสนใจหรือก้าวร้าวขึ้น มักมีอาการทางกาย เช่น เคี้ยวอาหารและกลืนได้ลำบาก เคลื่อนไหวช้าลง หรือไม่สามารถเดินเองได้  ปัสสาวะหรืออุจจาระเล็ด เนื่องจากกลั้นไม่อยู่  และสูญเสียความสามารถในการใช้ชีวิตประจำวัน ต้องพึ่งพาผู้อื่น


ginkgo-leaves

 

ฟื้นฟูอาการสมองเสื่อมด้วยใบแปะก๊วย

     ใบแปะก๊วย (Ginkgo) พืชสมุนไพรของชาวจีนที่เป็นเหมือนยาอายุวัฒนะ ที่สามารถบำบัดโรคต่างๆ ได้ อย่างช่วยบำรุงสมอง ทำให้มีสมาธิและความจำดีขึ้น ใบแปะก๊วยมีสารสำคัญอย่าง ฟลาโวนไกลโคไซค์ (Flavone Glycoside) และ เทอร์ปีน แลคโตน (Terpene lactone) ที่มีฤทธิ์เป็นสารต้านอนุมูลอิสระ ชะลอความเสื่อมของสมอง เพิ่มการไหลเวียนของเลือดไปเลี้ยงที่สมอง และส่วนต่างๆ ของร่างกาย ได้ดีขึ้น เพิ่มความยืดหยุ่นของหลอดเลือด เมื่อสมองขาดเลือดไปหล่อเลี้ยงจะเสื่อมสภาพและฝ่อไปในที่สุด ส่งผลต่อการทำงานและประสิทธิภาพของสมองทำให้เกิดการหลงลืมในผู้สูงอายุ หรือโรคความจำเสื่อม ที่เรียกว่า อัลไซเมอร์ (Alzheimer disease)

     หลายประเทศในปัจจุบันให้การยอมรับถึงสรรพคุณของใบแปะก๊วยในการรักษาโรคสมองเสื่อม อาการหลงๆ ลืมๆ เป็นผลเนื่องมาจากเลือดไปเลี้ยงสมองไม่เพียงพอในผู้สูงอายุ มีผลงานวิจัยที่พบว่า ใบแปะก๊วยมีคุณสมบัติเพิ่มการหมุนเวียนโลหิตที่สมอง ทำให้เลือดไปเลี้ยงสมองมากขึ้น จึงส่งผลในเรื่องความจำได้ดีขึ้น โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ในประเทศเยอรมนีผู้ป่วยที่มีอาการบกพร่องเรื้อรงทางสมองและหลอดเลือด จะนำสารสกัดจากใบแปะก๊วย มาใช้บำรุงสมอง ช่วยกระตุ้นพัฒนาการทางความจำ ความคิดทำให้ผู้ป่วยนอนหลับได้ง่ายขึ้น และในสหรัฐอเมริกาได้นำเอาใบแปะก๊วยมาใช้รักษากับผู้ป่วยโรคอัลไซเมอร์อย่างแพร่หลาย ซึ่งพบว่าผู้ป่วยมีความจำและสมาธิได้ดีขึ้น 

     จากข้อมูลเผยแพร่ในวารสารทางการแพทย์ สรุปว่าสารสกัดจากใบแปะก๊วยมีประโยชน์ต่อการรักษาผู้ป่วยภาวะสมองเสื่อมเมื่อให้ในขนาดที่มากกว่า 240 มก.ต่อวัน อย่างน้อย 6-7 เดือน ซึ่งจะช่วยให้ผู้ป่วยสามารถช่วยเหลือตัวเองได้ มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น และไม่มีผลข้างเคียงที่ไม่พึงประสงค์เกิดขึ้น

10 ข้อควรปฏิบัติป้องกันโรคสมองเสื่อม

1. รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ โดยหลีกเลี่ยงอาหารที่มีไขมันสูง หวานจัด เค็มจัด

2. งดเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์และยาที่ไม่จำเป็น เพราะเป็นสารที่อาจเกิดอันตรายกับสมอง

3. งดสูบบุหรี่ ปัจจัยเสี่ยงของโรคหลอดเลือดสมอง

4. หลีกเลี่ยงความเครียด หรือความรู้สึกที่มีผลต่ออารมณ์มากๆ

5. นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ

6. การออกกำลังกายให้สม่ำเสมอ

7. การฝึกสมองและพยายามทำกิจกรรมที่ได้ใช้สมองอย่างสม่ำเสมอ อย่างน้อยให้มีกิจกรรมกับคนในครอบครัว

8. ตรวจเช็คสุขภาพปีละ 1-2 ครั้ง

9. ระมัดระวังอุบัติเหตุต่างๆ โดยเฉพาะอุบัติเหตุที่ศีรษะ

10. เสริมวิตามินและสารอาหารที่มีประโยชน์ต่อการบำรุงสมอง

     อย่ากังวลใจไปหากต้องดูแลผู้ป่วยโรคสมองเสื่อม  เพราะโรคสมองเสื่อมสามารถป้องกันได้ตั้งแต่วันนี้ การเอาใจใส่ดูแลอาหารการกินก็ถือเป็นเรื่องสำคัญ ควรรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ อย่างใบแปะก๊วยเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ให้ผู้ป่วยได้รับสารอาหารที่มีประโยชน์ต่อสมองได้อย่างครบถ้วน...ด้วยความห่วงใยจาก MEGA We care  

 

ขอบคุณข้อมูลจาก :

https://medthai.com/แปะก๊วย/
https://www.bangkokbiznews.com/news/detail/529644
https://ittm.dtam.moph.go.th/images/knowleaga/2/แปะก๊วย%20%20ช่วยบำรุงสมองเพิ่มความจำ.pdf
https://www.si.mahidol.ac.th/project/geriatrics/network_title1_2.html
https://neurosci.kku.ac.th/wp-content/uploads/2018/12/Recent-Advances.pdf
https://www.thonburihospital.com/ภาวะสมองเสื่อม_.html
ข้อมูลเพื่อพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบาย : การจัดระบบบริการสุขภาพเพื่อดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อม โดย น.ส.อภิญญา ตันทวีวงศ์ (https://thaitgri.org/?p=38965)  
Effects  of Ginkgo biloba on dementia: An overview of systematic reviews (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27940086/)
Efficacy and adverse effects of ginkgo biloba for cognitive impairment and dementia: a systematic review and meta-analysis (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25114079/)

 

More-information-buttoncontact-specialist-for-information-button

เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ นโยบายความเป็นส่วนตัวและคุกกี้