Key takeaway / Summary of topic answer
ฟ้าทะลายโจร เป็นสมุนไพรทางเลือกที่มีส่วนช่วยบรรเทาอาการหวัด เจ็บคอ และลดไข้ในระยะเริ่มต้นได้อย่างมีประสิทธิภาพด้วยสารสำคัญอย่าง “แอนโดรกราโฟไลด์” เพื่อให้ร่างกายได้รับประโยชน์สูงสุดและปลอดภัย ควรเลือกผลิตภัณฑ์รูปแบบสารสกัดที่ระบุปริมาณสารชัดเจน ได้มาตรฐาน GMP และรับประทานหลังอาหารในปริมาณที่เหมาะสม อย่างไรก็ตาม ฟ้าทะลายโจรเป็นสมุนไพรฤทธิ์เย็นที่เหมาะสำหรับใช้บรรเทาอาการเมื่อเริ่มป่วยเท่านั้น ไม่ควรกินติดต่อกันนานเกิน 5-7 วัน และกลุ่มเสี่ยงอย่างสตรีมีครรภ์ ผู้ป่วยโรคตับและไตควรหลีกเลี่ยง หากดูแลตัวเองเบื้องต้นแล้วอาการไม่ดีขึ้นภายใน 3 วัน ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด
ย้อนกลับไปในช่วงที่มีสถานการณ์ของโรคโควิด-19 จนถึงปัจจุบันคงไม่มีใครไม่รู้จักสมุนไพรที่ชื่อว่า “ฟ้าทะลายโจร” เพราะแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้บรรจุสมุนไพรแพทย์แผนไทยชนิดนี้ไว้เป็นหนึ่งในยาที่ใช้รักษาร่วมกับยารักษาแผนปัจจุบันที่มีประสิทธิภาพ และแนะนำให้มีติดตัวหรือติดบ้านไว้เสมอ แต่ถึงแม้สมุนไพรฟ้าทะลายโจรจะเป็นที่รู้จักกันมากขึ้น การรู้จักสรรพคุณและวิธีกินอย่างถูกต้องก็เป็นสิ่งสำคัญ เพื่อความปลอดภัยของผู้รับประทานนั่นเอง
ฟ้าทะลายโจรเป็นสมุนไพรที่มีสารแอนโดรกราโฟไลด์ (Andrographolide) ซึ่งเป็นหัวใจหลักที่ทำให้สมุนไพรชนิดนี้มีฤทธิ์ทางยา โดยมีกลไกสำคัญและคุณประโยชน์ต่อร่างกายหลายประการ ดังนี้
ฟ้าทะลายโจรโดดเด่นในการนำมาใช้บรรเทาอาการเจ็บป่วยเบื้องต้น โดยเฉพาะกลุ่มอาการของผู้ที่เป็นหวัด เสียงหาย เช่น ช่วยลดไข้ บรรเทาอาการไอ เจ็บคอ ลดน้ำมูก
สารแอนโดรกราโฟไลด์มีคุณสมบัติในการช่วยระงับและลดกระบวนการอักเสบ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักที่ทำให้เรารู้สึกเจ็บคอ ปวด บวม หรือครั่นเนื้อครั่นตัวเมื่อร่างกายได้รับเชื้อ
กลไกสำคัญของสารสกัดฟ้าทะลายโจร คือการเข้าไปขัดขวางและยับยั้งไม่ให้เชื้อไวรัสแบ่งตัวหรือเพิ่มจำนวนภายในเซลล์ของร่างกาย จึงช่วยให้อาการเจ็บป่วยทุเลาลงและฟื้นตัวได้ไวขึ้น ซึ่งรวมถึงการนำมาใช้เพื่อช่วยบรรเทาอาการเบื้องต้นในผู้ป่วยโควิด-19 ที่มีอาการไม่รุนแรง ตามแนวทางของกระทรวงสาธารณสุข
ฟ้าทะลายโจรมีส่วนช่วยกระตุ้นการทำงานของเม็ดเลือดขาว ทำให้ระบบภูมิต้านทานของร่างกายตื่นตัวและพร้อมรับมือกับเชื้อโรค หรือสิ่งแปลกปลอมได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
ทั้งนี้ ฟ้าทะลายโจรเป็นสมุนไพรที่มีฤทธิ์เย็นและเหมาะสำหรับกินเพื่อบรรเทาอาการเมื่อเริ่มป่วยเท่านั้น ไม่สามารถกินล่วงหน้าเพื่อป้องกันโรคได้ 100% และหากกินเพื่อบรรเทาอาการหวัดติดต่อกัน 3 วันแล้วอาการไม่ดีขึ้น หรือมีไข้สูงขึ้น ควรหยุดใช้และรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุที่แน่ชัด
วิธีดูแลตัวเองเมื่อเป็นหวัด เสียงหาย
คำถามที่หลายคนสงสัยคือ ฟ้าทะลายโจรควรกินก่อนหรือหลังอาหาร คำแนะนำตามหลักการแพทย์คือ ควรกินหลังอาหาร เนื่องจากฟ้าทะลายโจรเป็นสมุนไพรที่มีฤทธิ์เย็นและมีรสขมจัด การกินในขณะที่ท้องว่างอาจทำให้บางรายเกิดอาการระคายเคืองกระเพาะอาหาร จุกเสียด หรือรู้สึกคลื่นไส้ได้
คนที่มีอาการคล้ายเป็นหวัด ไอ เจ็บคอ เป็นไข้ และน้ำมูกไหล หรือไปสัมผัสสิ่งที่มีความเสี่ยงสูงมา ให้กินสมุนไพรฟ้าทะลายโจรได้ทันที โดยไม่ต้องรอให้ ATK ขึ้นสองขีด (ข้อมูลจาก : ศ.นพ. ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา หัวหน้าศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย)
สามารถกินร่วมกันได้ในกรณีที่มีไข้สูง โดยใช้พาราเซตามอลเพื่อช่วยลดไข้ ควบคู่กับการใช้ฟ้าทะลายโจรเพื่อบรรเทาอาการหวัดและเจ็บคอ อย่างไรก็ตาม เนื่องจากสมุนไพรฟ้าทะลายโจรมีสรรพคุณในการลดไข้ด้วยเช่นกัน จึงต้องระวังไม่ให้ร่างกายได้รับยาซ้ำซ้อนจนเกินขนาด เพราะสารสำคัญในฟ้าทะลายโจรและยาพาราเซตามอลล้วนถูกขับออกทางตับ การกินร่วมกันในปริมาณมากหรือติดต่อกันนานเกินไปอาจทำให้ตับทำงานหนักและเสี่ยงต่อการเกิดพิษต่อตับได้
หากกินยาและสมุนไพรร่วมกันเพื่อบรรเทาอาการแล้วไข้ยังไม่ลดลงภายใน 3 วัน หรืออาการเจ็บป่วยรุนแรงขึ้น ควรหยุดใช้และไปพบแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยอย่างละเอียด และสำหรับผู้ที่มีโรคประจำตัว โดยเฉพาะโรคตับ โรคไต หรือผู้ที่ต้องกินยาปฏิชีวนะและยาประจำตัวอื่น ๆ อย่างต่อเนื่อง ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนกินร่วมกันทุกครั้งเพื่อความปลอดภัยสูงสุด
การใช้ฟ้าทะลายโจรผิดวิธี หรือกินติดต่อกันนานเกินไป อาจส่งผลกระทบต่อร่างกาย ผลข้างเคียงที่พบได้บ่อย ได้แก่ อาการคลื่นไส้ ปวดท้อง เบื่ออาหาร ท้องเสีย หรือเวียนศีรษะ นอกจากนี้ เนื่องจากเป็นสมุนไพรฤทธิ์เย็น หากกินนานเกิน 5-7 วัน อาจทำให้มีอาการชาตามปลายมือปลายเท้า หรือกล้ามเนื้ออ่อนแรงได้
ปัจจุบันมีผลิตภัณฑ์สมุนไพรฟ้าทะลายโจรวางจำหน่ายหลากหลายรูปแบบและหลายตราสินค้า ซึ่งปริมาณสารสำคัญในแต่ละยี่ห้ออาจมีความแตกต่างกันอย่างมาก การรู้วิธีเลือกซื้อตามเกณฑ์มาตรฐานสากลและหลักความปลอดภัยทางสุขภาพ จะช่วยให้ดูแลร่างกายตัวเองได้อย่างมีประสิทธิภาพเต็มที่ โดยมีข้อพิจารณาสำคัญ 3 ประการ ดังนี้
การเตรียมพร้อมรับมือกับอาการเจ็บป่วยเบื้องต้นด้วยสมุนไพรคุณภาพที่เชื่อถือได้ เป็นเพียงส่วนหนึ่งของการปฐมพยาบาลตัวเองเมื่อป่วยในระยะเริ่มต้น แต่การมีสุขภาพที่แข็งแรงอย่างยั่งยืนควรมาจากการเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกันจากภายใน ทั้งการนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ กินอาหารที่มีประโยชน์ และเลือกเสริมด้วยวิตามินหรือสารอาหารที่ตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ เพื่อสร้างเกราะป้องกันให้ร่างกายพร้อมรับมือกับทุกสภาพอากาศและทุกฤดูกาล สามารถติดตามความรู้ด้านสุขภาพและแนวทางการดูแลตัวเองแบบองค์รวมเพื่อสุขภาพที่ดีในระยะยาวได้ที่ MEGA We care
ไม่แนะนำให้กินทุกวันหรือกินล่วงหน้าเพื่อป้องกันโรค เนื่องจากเป็นสมุนไพรฤทธิ์เย็น การกินต่อเนื่องตอนที่ร่างกายปกติอาจทำให้เสียสมดุล และเสี่ยงต่อผลข้างเคียง เช่น ชาปลายมือปลายเท้า หรือระบบขับถ่ายผิดปกติ ควรใช้เฉพาะเมื่อเริ่มมีอาการป่วยเท่านั้น
โดยทั่วไปทางการแพทย์แผนไทยแนะนำให้ใช้ในเด็กที่มีอายุตั้งแต่ 4 ปีขึ้นไป โดยต้องคำนวณปริมาณสารแอนโดรกราโฟไลด์ให้เหมาะสมกับน้ำหนักตัวและอาการอย่างเคร่งครัด จึงควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเสมอ
สามารถกินได้หากมีอาการไข้หรือหวัดร่วมด้วย แต่เนื่องจากฟ้าทะลายโจรมีฤทธิ์เย็น ซึ่งตามศาสตร์การแพทย์แผนไทยอาจส่งผลให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก หากมีอาการปวดท้องประจำเดือนรุนแรงร่วมด้วย ควรพิจารณาปรึกษาเภสัชกรเพื่อใช้ยาลดไข้ทางเลือกอื่นที่เหมาะสม
ให้ข้ามมื้อนั้นและกินในมื้อถัดไปตามปริมาณปกติ ห้ามเพิ่มปริมาณแคปซูลเป็นสองเท่าโดยเด็ดขาด เพื่อป้องกันไม่ให้ร่างกายได้รับสารสำคัญเกินขนาดจนตับทำงานหนักเกินความจำเป็น
เพื่อนคู่คิดที่พร้อมดูแลสุขภาพแบบองค์รวมไปกับคุณ เรามุ่งมั่นส่งมอบความรู้ที่ถูกต้อง ทันสมัย และผ่านการกลั่นกรองจากแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ พร้อมถ่ายทอดด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย เพื่อให้คุณนำไปปรับใช้ดูแลตัวเองและคนที่คุณรักในชีวิตประจำวันได้อย่างมั่นใจ ตอบโจทย์การสร้างรากฐานสุขภาพที่ดีสำหรับทุกคนในทุกช่วงวัยอย่างยั่งยืน
ยาแก้แพ้ กับเรื่องที่ต้องรู้
รคภูมิแพ้แก้ได้ เรื่องง่ายๆ ที่ใครก็คิดว่ายาก
หลักการกินสมุนไพรฟ้าทะลายโจรเพื่อรักษาโรคโควิด-19 และโรคหวัด